0

مسئولیت پذیری

مسئولیت پذیری یک انتخاب آگاهانه است.

مسئولیت پذیری چیست؟

مسئولیت پذیری نقطه ی مقابل بازی کردن نقش قربانی در دنیاست، در این دنیا انسان قادر به کنترل همه موارد مرتبط با زندگی شخصی خود نیست و مواردی وجود دارد که مسئولیت پذیری داشتن یا نداشتن تاثیری بر آن نمی گذارد اما بخشی را که انسان توانایی کنترل آن را دارد بخش کوچکی نیست و نیاز است تا به صورت کامل آن را در اختیار بگیرد تا بتواند زندگی کارآمدی داشته باشد. داشتن این چنین جهان بینی شما را از یک فرد منفعل که نسبت به اتفاق های اطراف خود هیچ عکس العملی نشان نمی دهد به فردی که با قدرت مسئولیت زندگی خود را می پذیرد تبدیل می کند.

اگر بخواهید مسئولیت پذیر شوید، ابتدا لازم است مثل هر موضوع دیگری برای خود روشن کنید، مسئولیت پذیری دقیقا چیست و در واقع تعریف آن را به روشنی مشخص کنید.

ra4 4235

مسئولیت پذیری که یکی از مهارت های الزامی، به معنای تعهد در انجام کاری است که پذیرش پیامدها و نتایج آن توسط فرد را نیز در بر می گیرد. سرتو (۱۹۸۹) مسئولیت پذیری را یک الزام و تعهد درونی از سوی فرد برای انجام مطلوب همۀ فعالیت هایی که بر عهدۀ او گذاشته شده است، تعریف می کند و معتقد است که مسئولیت پذیری از درون فرد سرچشمه می گیرد .فردی که مسئولیت کاری را بر عهده می گیرد، توافق می نماید که یک سری فعالیت ها و کارها را انجام دهد و یا بر انجام این کارها توسط دیگران نظارت داشته باشد.

مسئولیت پذیری مهارتی اکتسابی و مفهومی اخلاقی و قراردادی است و با آموزش می توان آن را ارتقا داد. در مقاطع ابتدایی رشدی، حتی به صورت ناآگاهانه توسط برخی خانواده ها آموزش داده می شود، کسانی که در چنین خانواده های آگاه به مسائل پراهمیت رشد می کنند، محیط یادگیری مهارت های زندگی از جمله مسئولیت پذیری برایشان مهیاست و شانس خوبی دارند، اما خوشبختانه راه یادگیری برای بقیه افراد در هر سنی که باشند هم باز است، پس اگر فرد بزرگسالی هستید و می خواهید اقدام به یادگیری یا ارتقای سطح مسئولیت پذیری خود کنید نگران نباشید، زیرا در نهایت این خود فرد است که تصمیم می گیرد با چه ویژگی هایی زندگی کند، حتی اگر در کودکی آموزش دیده باشد. برای به دست آوردن این مهارت تمرین های مشخصی لازم است که باید به مرور زمان و با تلاش به صورت مکرر انجام شود تا کاملا نهادینه شود و یادگیری صورت گیرد.

فرد مسئولیت پذیر در نگاه دیگران بالغ شناخته می شود، اعتماد به چنین فردی آسان است، زیرا تجربه ثابت می کند نتیجه ی ارتباط یا کار با چنین افرادی تضمین شده است. چنین شخصی انتخاب های اشتباه خود را خود به گردن می گیرد و نقش اصلی زندگی خود را تمام و کمال می پذیرد. با فرد مسئولیت پذیر می توان وارد روابط طولانی مدت و عمیق تری شد، در انتخاب های اصلی زندگی مانند ازدواج هم افراد به دنبال یافتن فردی با چنین خصوصیتی می گردند.

مسئولیت پذیری

 افزایش مسئولیت پذیری چگونه امکان دارد؟

ابتدا لازم است مسئولیت پذیر بودن را بخواهید و با بررسی توانایی های خود مطمئن شوید از عهده این کار برمی آیید تا برای انجام آن از هر توجیهی دوری کنید. اگر کوچکترین شکی در این مورد باشد شروع نکردن بهتر از پذیرفتن و اهمال کاری کردن است، چرا که این عامل رابطه ی مستقیم با مسئولیت پذیری دارد، وقتی با اراده به این کار اقدام کنید، پیامدهای آن از قبیل سختی مسیر را نیز قبول می کنید.

بسیاری از ما هنگامی که در انجام کارهایمان سهل انگاری می‌کنیم تلاش می‌کنیم که با بهانه‌های مختلف شرایط را توجیه کنیم. اما باید این مسئله را در نظر بگیرید که مسئولیت پذیری به معنای پذیرفتن پیامدهای اعمالمان و تعهد در قبال آن‌ها است. در نتیجه تا زمانی که شما برای انجام ندادن کارها دیگران را مقصر بدانید یا بهانه‌های مختلفی بیاورید این ویژگی در شما بهبود نمی‌یابد.

به همین خاطر بهتر است، قبل از به عهده گرفتن هر کاری ببینید که چقدر در آن زمینه توانایی و مهارت دارید. نپذیرفتن مسئولیت به دلیل نداشتن توانایی در انجام آن، بسیار معقول‌تر از پذیرفتن و سپس اهمال کاری و سهل انگاری در آن است.

ایجاد هماهنگی برای داشتن یک برنامه منظم و زمان بندی دقیق برای رسیدن به یک هدف مشخص فرد را از اهمال کاری دور می کند و به سوی موفقیت پیش می برد.

توجه کنید که معنای مسئولیت پذیری را اشتباه برداشت نکنید. کسب مهارت مسئولیت پذیری بالا به این معنا نیست که شما مسئولیت های بیشتر از توانتان را به عهده بگیرید. وقتی کسی از شما انتظاری دارد که مایل به انجام آن نیستید اگر مهارت و جرات نه گفتن را نداشته باشید، به اجبار کار را قبول می کنید و احتمال دارد کار را با میل انجام ندهید و این چنین در نگاه خود و دیگران بی مسئولیت شناخته شوید و حتی ممکن است مورد انتقاد دیگران قرار بگیرید. ازین رو در زندگی لازم است هر وقت واقعا مایل به انجام کاری نبودید قاطعانه پاسخ منفی دهید.

اگر همدلی کردن را در خود تقویت کنید و خود را جای طرف مقابل بگذارید و احساس او را از رفتار خود بررسی کنید، می ببینید رفتار شما چه تاثیری بر دیگران می گذارد، به تبع آن مرتب نتیجه کارهایتان را بررسی می کنید و اینگونه مسئولیت پذیرتر خواهید بود.

همدلی

در صورتی که مسئولیتی به عهده نگیرید چطور مسئولیت پذیر باشید؟ برای تقویت مسئولیت پذیری لازم است در ابتدا مسئولیت هایی بر عهده بگیرید، سپس از دیگران بازخورد بگیرید یا خودتان نتیجه کار خود را بررسی کنید، از خود سوال کنید اشکال کارتان کجا بوده است، سپس سعی کنید عملکرد خود را با انتخاب راه های پربازده تر ارتقا دهید. اگر بر روی راه ها و آموخته های قبلی خود پافشاری کنید و ذهنتان را به روی اطلاعات جدید ببندید پس چطور یاد بگیرید و در تلاش بعدی موفق شوید تا نشان دهید سطح مسئولیت پذیری بهینه ای دارید.

دست از بهانه آوردن و شکایت کردن بردارید. مقصر شناختن پدر، مادر، همسر، خانواده، جامعه و وضعیت اقتصادی برای بدشانسی هایی که سر راهتان بوده است مشکلی را برطرف نمی کند بلکه فرصت های شما برای پیشرفت را می سوزاند. وقتی دست از شکایت کردن برمی دارید، از یک قربانی به یک فاتح تبدیل می شوید. چون قادر می شوید موقعیت را بررسی کنید و تصمیم های درست و کارآمد بگیرید.

رفتارهای دیگران را شخصی سازی نکنید. همانطور که گفته شد هر کس مسئول رفتار، احساس، گفتار و اعمال خود است، پس شما هیچ مسئولیتی در قبال رفتار و گفتار دیگران ندارید و احساس و رفتاری که افراد مقابل دارند، نباید باعث انفعال شما شود، بهتر است وقتی که معنای رفتار دیگران را متوجه نمی شوید از خودشان سوال کنید قبل از اینکه خودتان قضاوت کنید.

خود را خوشحال کنید. اگر باور داشته باشید که خوشحالی احساسی است که از درون شما می آید و به دیگران وابسته نیست، مسئولیت خوشحال کردن خود را به صورت کامل بر عهده می گیرید. راه مستقیم به سمت شادی از نگرش شما می گذرد. نگرش خود را به روز نگه دارید و همیشه راهی به سمت شادی باز کنید. در مورد هر موقعیت و مقوله ای از خود بپرسید کدام قسمت از آن مرا خوشحال می کند؟ بعد از پیدا کردن پاسخ به آن بپردازید.

زندگی فقط لحظه ی حال است. گذشته خاطره شده است و آینده هنوز نیامده است پس باید مسئولیت لحظه ی حال را بر عهده گرفت و آن را تبدیل به بهترین چیزی کرد که در حد تواناییهایمان است. همیشه از خود سوال کن آیا من در شرایط زندگی در لحظه ی حال هستم؟ چه از آن می خواهم و برای آن چه برنامه ای دارم؟

قدرتی که در قصد و نیت است را جدی بگیرید. شما قدرت انتخاب دارید و در هر لحظه در حال انتخاب هستید، حتی زمانی که هیچ انتخابی نمی کنید هم در واقع انتخاب کرده اید که انتخاب نکنید. با داشتن یک دید ذهنی مشخص برای انتخاب در زندگی، کار، روابط، سلامتی و ثروت، هدفمند باشید. زندگی هدفمند شما را به سمت انتخاب های بیشتر و به تبع آن نتایج و پیامدهای مثبت بیشتر سوق می دهد و اینچنین مسئولیت پذیری را با استفاده از نتایج مثبت تقویت می کند.

احساس آرامش و اطمینان را در خود حفظ کنید. وقتی مسئولیت زندگی خود را بر عهده می گیرید با اطمینان بیشتری از اینکه خود سکان دار کشتی زندگی خود هستید انتخاب می کنید و می توانید آرامش خود را حفظ کنید. همچنین شما مطمئن خواهید بود که هرگز نقش قربانی را حتی در صورت پیش آمدهای جبری انتخاب نمی کنید. پاسخ در دستان شماست نه شرایط یا دیگران.

در جستجوی خوبی در دیگران باشید. معمولا افراد خود را با قصد و نیتی که پشت رفتار خود دارند قضاوت می کنند ولی وقتی نوبت به قضاوت دیگران می رسد آن ها را از روی رفتار ظاهریشان قضاوت می کنند. سعی کنید، عادت جدیدی مبنی بر توجه کردن به قصد و نیت پشت رفتار افراد در خود پرورش دهید. به عنوان یک انسان به افراد گوش کنید و هنگامی که صحبت می کنند به جای انتظار برای اینکه نوبت صحبت شما که برسد چه بگویید، به افراد کاملا توجه کنید، از قضاوت از پیش تعیین شده دست بردارید و با این کار روابط بین فردی خود را بهبود دهید و افراد را به خود نزدیک کنید. پذیرش مسئولیت پذیری در رابطه با افرادی که با شما در رابطه هستند در ذهن آن ها باقی می ماند ازین رو همیشه از شما سپاسگزار خواهند بود و چرخه ای از مسئولیت پذیری رو به بهبود و روابط بهینه را رقم می زند.

پذیرش مسئولیت

 

برای بودجه خود برنامه ریزی کنید. سعی کنید درآمد خود را مدیریت کنید. به عنوان انسانی بزرگسال اگر دنبال بهبود مسئولیت پذیری در خود هستید باید برای دخل و خرج خود برنامه ریزی مناسب داشته باشید و به عبارتی در اولین قدم ها مسئولیت زندگی اقتصادی خود را تمام و کمال بپذیرید. افرادی که حقوق ثابتی دارند اگر در نیمه ی اول ماه تمام آن را خرج می کنند و قادر نیستند برنامه ریزی مناسبی برای حفظ آن تا پایان ماه داشته باشند، لازم است در اولین قدم ها برای افزایش مسئولیت پذیری در کوتاهترین زمان راهکاری پیدا کنند تا این مشکل را برطرف کنند.

مسئولیت احساسات، رفتار، گفتار و اعمال خود را به دست بگیرید. وقتی مسئول فکر خود باشید باور خواهید داشت که این فکر متعلق به ذهن شماست. احساسات از درون بدن شما برمی خیزند و زاییده ی افکار شما هستند. گفتار با دهان و صدای شما تولید می شوند و مغزتان تصمیم به این کار می گیرد. کسی نمی تواند دکمه ی کنترل رفتار شما را در اختیار بگیرد و شما هم نمی توانید دکمه ی فرد دیگری را کنترل کنید. هر فردی با شیوه ای که برای تفکر خود برمی گزیند زندگی خود را اداره می کند.

 برنامه ریزی و تهیۀ فهرستی از کارها،اهداف و وظایفتان به شما کمک می کند تا به اندازۀ توانتان تلاش کنید و انتظارات غیر واقع بینانه ای از خودتان نداشته باشید. بعلاوه مکتوب کردن اهدافتان سبب می شود که آنها را جدی تر بگیرید و برای نیل به آنها بیشتر تلاش کنید. به خاطر داشته باشید که رسیدن به اهداف بزرگ تنها از طریق برداشتن گام های کوچک و متوالی میسر است.هدفتان را به اهداف جزئی تر تقسیم کرده و پس از طی هر قدم به به عبور از مرحلۀ بعد بیندیشید.

سعی کنید قدرتمند به نظر برسید، تا خودتان هم احساس قدرت کنید چون قدرت یکی از عوامل عزت نفس است که به طور مستقیم با مسئولیت پذیری رابطه دارد. احساس قدرت باعث می شود فرد دارای منابع، فرصت و توانایی تاثیرگذاری بر شرایط زندگی خود است، می تواند انتخاب کند و تصمیم بگیرد و کفایت خود را در فعالیت های مختلف نشان دهد. برای انتخاب فعالیتی که برای افزایش قدرت در نظر می گیرید به چند عامل امکانات در اختیار، فرصت انجام کار مورد نظر، توانایی و ثبات قدم خود خود توجه کنید.

مسئولیت های کوچک

افزایش تعهد در انجام فعالیتی که انتخاب کرده اید از موارد مهم و بنیادی است. تا دستیابی به اهداف را بالا ببریم، حتی زمانی که مسئولیت های کوچک را در خانه بر عهده می گیرید لازم است با دقت و به موقع انجام دهید تا به صورت ثابتی ذهن خود را به مسئولیت پدیری عادت دهید.

گاهی برای کمک به دیگران داوطلب شوید. پدیرفتن مسئولیت همراهی و کمک به یک نفر تا مراحلی را به سمت رشد بگذراند، در برنامه ریزی ها راهنمایی اش کنید و هر جا لازم بود از تشویق استفاده کنید تا مسئولیت پذیری را در چنین شرایطی هم حس کنید.

بعضی اوقات مطالبی را که برایتان جالب نیست برای خواندن انتخاب کنید یا چنین فعالیت هایی را که هیچ وقت نظرتان را به خود جلب نکرده را برای یادگیری انتخاب کنید. طفره رفتن یا اهمال کاری را با این کار می توانید مدیریت کنید.

در آخر باید بگوییم اگر تصمیم به تغییر در شیوه ی زندگی گرفته اید و هدفتان کسب موفقیت های مختلف است، اولین قدم در مسئولیت پذیر بودن خلاصه می شود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *